Archive for the Pakiwaitara Category

Perseus 2

Posted in Pakiwaitara, Whānau on November 9, 2008 by tuhikau

Kia ora tātou.

I runga i te whakamahara mai ā tētahi hoa kōrero Māori ipurangi, me whakaoti ake te pakiwaitara nei, a Perseus, koia tēnei.

Heoi, e rua wāhanga. Ko te wāhanga tuatahi, he roanga atu nō te Perseus i timatangia ai e ahau i mua. Otirā, he Perseus kē tēnei mā te kōhungahunga. Ko tēnei tuhinga, pai kē mā te pakeke anō hei pānui.

A muri atu, ko te wāhanga tuarua. Ko taua pakiwaitara Perseus rā anō, erangi, me tuhi kē ki te reo tamariki kura. Ko tēnei tuhinga, he roa atu, he whānui atu ngā whakamārama, ka mutu, he tuhinga tēnei mā te pakeke, mā te tamariki rānei hei pānui, e rua tahi e taea ana.

 

TE ROANGA ATU O PERSEUS (Kōhungahunga)

Hei whakaora i ēnei mate e toru, me tiki e Perseus e toru taonga.

Tuatahi, he hū whai parirau kia taea ai e ia te rere (i konei, ka rērere ngā tamariki)

Tuarua, he whakapuru tao hei ārai mō tana kanohi. (Ka ārai ngā tamariki i ō rātou kanohi ki ā rātou whakapuru tao)

Tuatoru, he hoari hei patu. (Ka whiu haere i te patu)

Ka reri a Perseus, ka rere atu ia ki te ana o Medusa. I reira te weriweri nei e weriweri ana. Hou kau atu anō ki roto i te ana, ka rongo atu a Perseus i ngā huruhuru neke o Medusa e hihī mai ana (ka hihī ngā tamariki).

Kātahi a Perseus ka hiki i tana whakapuru tao ki mua i tana kanohi kia kore ai e tau te titiro a Medusa ki runga i a ia ka huri ia hei kōhatu. (Ka hikina te whakapuru tao)

Ka kōnihi haere atu ia, tae noa ki a ia. Te tata atu ki a Medusa, te kaha atu tērā o te hihī mai o ngā neke (ka kaha atu te hihī o ngā tamariki). Ka hiki a Perseus i tana hoari, maiangi haere ana…kātahi ka tope! (Kia topetope ngā tamariki)

Tahi, rua, toru, whā, ngā neke ka motu. E whā kei te toe. Rima, ono, whitu, waru – ka mate, mate rawa a Medusa.

Ko te pakiwaitara tēnei o tētahi toa o Kirihi, ko Perseus te ingoa. Nāna i mate ai a Medusa, he taniwha weriweri, he neke kē ōna nei huruhuru.

Hihiiiiiii…

 

PERSEUS TUARUA (tamariki kura)

I tōnā wā, tērā tētahi kīngi pai, ka mate nei. Nā tana teina kino ia i kōhuru, kia tū kē ai ko te teina hei kīngi. I muri iho, ka huri te teina kino nei ki te whakangaro i te wahine a tana tuakana, rāua ko tana tamaiti, a Perseus, erangi, mataku ana ia ki te kōhuru i a rāua. Kāti, ka purua rāua ki tētahi pouaka, kātahi ka pangā taua pouaka ki roto ki te moana.

            Ka roa e tere ana taua pouaka nei, ka ū ki uta, he whenua kē noa atu. Ka noho rāua ki reira, ā, kaumātua noa a Perseus. Kātahi ka mate aroha te kīngi o taua whenua ki te whaea o Perseus, heoi, kāhore te whaea o Perseus i pai atu. Ka rapurapu taua kīngi, me pēhea e ngaro ai a Perseus kia moe ai ia i te whaea? Ka hoatu he mahi mā Perseus, he patu i te taniwhā nei, i a Medusa, me te whakahoki mai i tana mātenga.

            I te tuatahi, horekau a Perseus i mōhio kei hea a Medusa, nō reira, ka haere ia ki te pātai atu ki ngā Matakite e toru. He kuikuia tino kaumātua nei aua Matakite e toru, ka mutu, kotahi anō kanohi ō rātou katoa, kotahi anō niho hoki. I ia rā, me hoatu taua kanohi kotahi, niho kotahi hoki ki tēnā, ki tēnā o rātou. I te taenga atu o Perseus ki reira, ka hianga rātou, e kore e whāki atu kei hea a Medusa. Heoi, ka tatari a Perseus kia hoatu te kanohi e tētahi ki tētahi. I tēnei wā hoki, horekau rātou e kite ana. Tahi ia ka kapo atu i te kanohi rā! Me whāki rā anō kei hea a Medusa, tahi anō tō rātou kanohi ka whakahokia atu.

            I muringa iho, ka tūtaki a Perseus ki te atua nei, ki a Hermes, nā Hermes ētahi hū whai parirau i hoatu ki a ia hei huarahi taenga atu mōna ki Medusa, hei huarahi whawhai hoki mōna i te takiwā. Ka tūtaki hoki ki a Athena, he atua wahine, nāna tētahi hoari, tētahi whakapuru tao hoki i hoatu. Ka mea atu hoki a Athena ki a Perseus, kaua rawa e anga tika atu tana titiro ki a Medusa, ko tana weriweri hoki hei whakakōhatu i a Perseus. Me titiro kē ki tana whakapuru tao, mā reira e whakaata mai ki a ia kei hea a Medusa hei pōutu māna i tana mātenga.

            Nō reira, ka rere anō a Perseus me ana taonga hou nei. Ka whakamihi ki ngā kaihōmai, ka rere ki te ana kei reira a Medusa e noho ana. Otira, tokotoru kē rātou e noho ana i reira, he tuakana, he teina, rite katoa rātou te weriweri. Kei tana taenga atu, e moe katoa ana. Kāhore a Perseus i titiro anganui atu, ka titiro kē ia ki te whakaata o tana whakapuru tao hei ārahi haere i a ia, kātahi ka piu te tope a tana toki – taka ana e toru mātenga! Ka tikina tō Medusa mātenga, ka kohia ki te pēke, ka rere.

            I a ia e hoki ana ki te kāinga, ka rongo i tētahi wahine e pararē ana ki te auē, e tangi ana hoki, ka whakatopa iho ia titiro ai. He wahine kua herea ki tētahi toka nui i te taha moana. Ko te take o tana auē, he taniwha hautipua nō te moana e tata ana te kai i a ia. Ka tatu a Perseus ki runga i te toka i mua tonu atu i te kainga a taua taniwha i te wahine, kātahi ka whakaaturia atu te mātenga o Medusa – kohatu tonu atu taua taniwhā!

            Ka wetekina ngā here o te wahine. Hei ko tāna, ko Andromeda tana ingoa, ka mutu, ko tana pāpā te kīngi o tērā whenua, nā tana pāpā anō ia i here ki reira hei whakahere ki te taniwha rā, whakangata i te hiakai o taua taniwhā ka tau te rangimārie ki taua whenua. Ka aroha a Perseus ki taua wahine, ka mauria atu ki tana kāinga.

            Tae rawa atu a Perseus ki te kāinga, e whakamomori tonu ana te kīngi o reira kia moe rāua ko te whaea o Perseus. Ka riri a Perseus, ka haere torotika atu ki te pā o te kīngi. Ka pātai te kīngi kino nei, he aha a Perseus i hoki mai ai? Ka meinga atu e Perseus, kua tutuki te mahi i hoatu ai ki a ia, kua mate a Medusa. Ka kata te kīngi, kāhore ia e whakapono ana. Kātahi ka whakaaturia atu e Perseus te mātenga o Medusa – kohatu tonu atu hoki ko te kīngi! Ka mutu, ka whakatūria ko Perseus hei kīngi, ka moe hoki rāua ko Andromeda, ka tau te rangimārie.

 

Perseus

Posted in Hītori, Pakiwaitara, Te Reo, Whānau on March 12, 2008 by tuhikau

Kia ora, kia ora, kia ora.

Whakatikatika ana au i ētahi o aku tuhinga o mua, kua hē katoa te takoto, honohono katoa ana, hore he wāhi mahea i waenganui i ngā whiti. Heoi, ko taua raruraru rā anō i amuamu rā au, ki te whakatika au i runga i taku Mac, ka hē te takoto. Hei aha, kia whai taima au ainei ka whakakāngia taku PC, ka whakatikangia rawatia.

Kua roa i tērā o aku tuhinga, kei te tika. Heoi, kaua e rikarika mai, hei tāku kua puta kē taku kōrero i ngā tuhi kua taha atu, ē – Kei te Atua me taku wahine te tikanga o ngā taima e wātea ai au ki te tuhituhi. Heoi, ināianei kua poka kē tērā kōrero, tā te mea, horekau kē he paipainga o taku wahine, o te Atua rānei, i aku tamariki!

Me ko te korokoro kē o te Parata aku tamariki.

Me he kaipuke horomia hoki ngā haora o te rā.

Kāti, te kōrero mō tēnei wiki (marama rānei, te take kua maramatia kē te tawhiti o tētahi tuhinga i tētahi). Ahakoa, hore anō au i tuhituhi noa mō te roanga atu o taku haerenga i Ūropi, tāria tērā. Ko te kaupapa i tēnei wā, ko te tini o aku hoa e tono ana i ā rātou tamariki ki te kōhanga reo, e whakapatipati ana ki ētahi āwhina i ā rātou kōrero Māori i te kāinga. Tētahi mea e tonoa nuitia ana, he pukapuka reo Māori i tua atu i a Māui me ana mahi, i tua atu hoki i te ao Māori.

I runga i ēnei akiaki, ka taria e au aku tamariki ki te whare pukapuka i tēra rā rā ki te rapu kaupapa. Rokohanga atu ko ngā pakiwaitara Kirihi (Kariki rānei), ko ngā ‘Māui’ pea o Kirihi. Ko Perseus tētahi. Nāku tēnei kōrero i whakamāori ki taku mātāmua, mate pai ia i te rawe. (Ko wai hoki e kore, he wahine he neke kē ōna nei huruhuru?)

Nō reira, mō koutou e hiahia pakiwaitara hou ana i roto i te reo Māori mō ā koutou tamariki (nōnohi nei) – ānei he whakamātauranga.

Nō mua noa atu tēnei kōrero, nō te whenua o Kirihi.

Tērā tētahi wahine, taniwhā nei, ko Medusa tōna ingoa. I taniwhā ai, nā te mea, he neke kē ana huruhuru. Tata kau anō koe ki a ia – hihī mai ana ana mōkai. (Me hihī ki ngā tamariki i konei.)

Heoi, ko tōna weriweri, horekau e mutu ana i konā, kāhore. Ko ana karu, inā tau tana titiro ki runga i a koe, ka huri koe hei kohatu! (Me Whetē ō kanohi i konei me te tohutohu i ngā tamariki ki te ārai i ō rātou anō karu kei hurihia rātou hei kōhatu).

Ka whakatau a Perseus, he toa nō Kirihi, me patu ia i taua taniwhā. Erangi e toru ana mate.

Tuatahi, ko te tawhiti atu o Medusa.

Tuarua, ko tana titiro whakakōhatu, me pēhea te karo?

Tuatoru, ko te patu i a ia kia mate – mate rawa.

Taku aroha, kua whakamutu takiwātia i konei, nā te mea kua tata parangia au, kei hē aku tuhi. Ka tuhia e au te roanga atu ki tētahi atu tuhinga ainei.

Q.